Het is voor het eerst sinds tien jaar dat integriteitskwesties de belangrijkste reden zijn voor het ontslag van bestuursvoorzitters. Dat blijkt uit de CEO Success Study.
Executive Coaching Nederland benoemt vijf oorzaken die, naast andere redenen, ten grondslag kunnen liggen aan de stijging van integriteitskwesties.
Oorzaken
De stijging van integriteitskwesties ligt, naast andere redenen die in het artikel genoemd worden, vaak aan het ontbreken van voldoende samenhang in het bestuursteam door:
- Te veel focus op de eigen loopbaan en individuele doelstellingen, en onvoldoende focus op collectieve doelen en bestuursresultaten.
- Gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel en onvoldoende kritische collega’s in de top, die elkaar zouden moeten aanspreken.
- Onvoldoende kennis van en commitment aan de waarden en normen binnen de organisatie.
- Te laat ingrijpen bij de eerste signalen van grensoverschrijdend gedrag, om zo ‘onnodige’ conflicten te vermijden.
- Gebrek aan zelfvertrouwen en zelfkennis, en gebrek aan vertrouwen in collega-bestuursleden.
Je vraagt je wel eens af waarom het besef maar mondjesmaat doordringt dat gedrag een heel belangrijke factor is. Goed bestuur en toezicht zijn vooral mensenwerk.
Dat het onderlinge gedrag van bestuurders te weinig wordt besproken en moeilijk te beoordelen is, komt vooral doordat het van buiten de bestuurskamer nauwelijks te beoordelen is. De aandacht voor gedrag moet vanuit het bestuur zelf komen, en daarvoor is een zo goed mogelijke groepsdynamiek een vereiste.
Kennis van de groepsdynamiek kan vervolgens een belangrijke rol spelen bij het werven van nieuwe leden. Welk persoonlijkheidstype voegt de meeste waarde toe aan het bestuur als groep?
Goed bestuur is teamspel
Goed bestuur is dus naast goed gedrag ook een goed samenspel. Het bestuur moet vooral als team functioneren. Een bestuur vol uitermate geschikte en competente individuele bestuurders kan als groep slecht presteren, met grote negatieve gevolgen voor de organisatie en de samenleving.
Een samenhangend bestuur:
- Investeert in het team en vergroot het vertrouwen in elkaar door elkaars persoonlijke voorkeursstijlen te kennen en die zo goed mogelijk te gebruiken.
- Is niet te bang voor onderlinge spanning; die kan nodig zijn om tot verschillende inzichten te komen, wat belangrijk is voor gezonde besluitvorming.
- Kent en committeert zich aan een gezamenlijk referentiekader van waaruit het bestuur zijn taken uitvoert.
- Spreekt elkaar op een legitieme en positieve manier aan op elkaars gedrag.
- Focust op collectieve doelen en resultaten.

Het is dan ook niet vreemd dat steeds meer bestuursteams ervoor kiezen zich te laten begeleiden door een executive (team)coach, zoals die van Executive Coaching Nederland. Lees meer over executive teamcoaching, of bel of sms Monique Koopman: +31 6 1320 2322.
Bronnen: Jaarboek Corporate Governance, hoofdstuk 3 · The Five Dysfunctions of a Team (Lencioni)